Met de publicatie van de laatste rapporten en aanbevelingen is er begin 2026 een einde gekomen aan het project DichterBijNieuws. In dit project werkten tal van netwerkparters samen om burger en journalistiek nader tot elkaar te brengen.
De belangrijkste lessen uit drie jaar DichterBijNieuws hebben we samengevat in de rapportage Bevindingen en Aanbevelingen – drie jaar DichterBijNieuws. In dit rapport lees je aanbevelingen voor structurele samenwerking tussen onderwijs, journalistiek, bibliotheken, overheid en wetenschap
Het project ontstond in 2022 vanuit de urgentie rond persveiligheid en persvrijheid. In het eerste jaar van het project kwamen we, in dialoog met burgers en experts, al snel tot de conclusie dat bedreigingen en kwetsbaarheid van journalisten slechts het topje van de ijsberg zijn. Daaronder liggen bredere maatschappelijke dynamieken: afnemend vertrouwen, gebrek aan transparantie, een overload aan nieuws en het ontbreken van structurele verbinding tussen burgers en journalistiek. Hieruit groeide het inzicht dat investeren in een nieuwswijze samenleving en in duurzame vormen van dialoog onmisbaar is.
DichterBijNieuws heeft deze inzichten in de loop der jaren verdiept en gedeeld. Samen met scholen, bibliotheken, redacties en burgerinitiatieven brachten we uiteenlopende groepen samen. We experimenteerden met dialoogvormen, ontwikkelden kennisproducten en deden onderzoek naar de relatie tussen journalistiek, onderwijs, bibliotheken en samenleving. Zo bouwden we – met een sterke kern aan partners – aan een netwerk dat kennis deelt, nieuwe werkwijzen uitprobeert en samen leert.
Van DichterBijNieuws, naar de Week van het Nieuws
Alle lessen uit drie jaar DichterBijNieuws vormen de basis voor de eerste editie van de Week van het Nieuws, die van 18 tot en met 24 mei 2026 plaatsvindt. De Week van het Nieuws is een landelijke publiekscampagne waarin journalisten, onderwijs, bibliotheken en het publiek elkaar actief opzoeken. En samenwerken aan vertrouwen, toegankelijkheid, kennisdeling en dialoog. Lees meer over de campagne op Weekvanhetnieuws.nl.
Resultaten en inzichten
In de drie jaar die het project duurde is veel samengewerkt, onderzocht en ondernomen om burger en journalistiek dichter bij elkaar te brengen en te werken aan een nieuwswijze samenleving. Verderop in dit verslag lees je meer over al onze aanbevelingen richting onder meer journalistiek, onderwijs en overheid aan de hand van drie jaar DichterBijNieuws. Maar eerst vertellen we je graag in vogelvlucht iets over een aantal concrete resultaten die we hebben geboekt.
Burgerdialogen door heel het land
Gedurende het project zijn op regelmatige basis burgerdialogen georganiseerd. Door heel het land gingen publiek, jongeren en journalisten met elkaar in gesprek over diverse, nieuwswijze onderwerpen. In totaal zijn er 24 dialoogsessies georganiseerd. De ervaringen van deze sessies zijn verwerkt in een handleiding, die het voor redacties mogelijk maakt om zelf een dialoogsessie te organiseren. En de impact deze sessies werd gemeten door onderzoekers van de Hogeschool Utrecht.
We ontwikkelden, speciaal voor mediapartijen, nog een aantal documenten. Zo stelden we, in samenwerking met diverse (nieuws)redacties, de praktische richtlijn Zo zorg je voor een constructief online klimaat op. En gesprekken met tal van (hoofd)redacties leverden een witboek op waarin de vraag centraal hoe je als redactie een duurzame relatie opbouwt met je publiek.
Zo kregen we nieuwswijsheid de klas in
Het onderwijs speelt een cruciale rol in het vergroten van nieuwswijsheid in de samenleving. Het is dan ook logisch dat DichterBijNieuws met een eigen educatieve werkgroep onder meer hard heeft gewerkt aan het toegankelijker maken van nieuwswijze lesmaterialen. Het resultaat van deze inspanning is een educatieve toolkit voor het primair en voortgezet onderwijs.
Daarnaast deden we onder meer onderzoek naar welke behoeften er leven op het gebied van nieuwswijsheid in het onderwijs. En we leverden waardevolle bijdrage aan nieuwswijze onderwijsinitiatieven van partners. Zo is het educatieve spel Breaking News (Nieuws in de klas) ontwikkeld, is er educatief materiaal ontwikkeld speciaal voor VMBO en kon het initiatief Journalist in de Klas een flinke groei doormaken met behulp van DichterBijNieuws.
Inspiratie voor bibliotheken
Bibliotheken spelen een cruciale rol in het verkleinen van de afstand tussen burgers en journalistiek. Bijvoorbeeld door dialoog tussen media en publiek te faciliteren en (de interesse in) nieuwswijsheid van bezoekers aan te wakkeren.
Daarom heeft DichterBijNieuws een flinke bijdrage geleverd aan de Nieuwswijsheid Inspiratiegids voor bibliotheken. Deze gids biedt bibliotheken praktische handvatten om hun bezoekers te helpen navigeren in het doolhof van online informatie.
Heel veel kennis(deling)
In drie jaar tijd hebben we heel veel nieuwe kennis opgedaan op het gebied van nieuwswijsheid. Zo onderzochten we onder meer de behoeften van de bibliotheek– en onderwijssector, brachten we het nieuwswijsheid-ecosysteem in Nederland in kaart en inventariseren we wat er allemaal al onderzocht is – en waar er nog gaten liggen.
Het delen van al die (nieuwe) kennis stond uiteraard ook centraal. Zo leverde DichterBijNieuws een bijdrage aan het Manifest Nieuwswijsheid van Beeld & Geluid en diverse kennissessies.
Bevindingen en aanbevelingen
Bovenstaande is natuurlijk nog lang niet alles. Op DichterBijNieuws.nl vind je een compleet overzicht van alle onderzoeken, rapportages en producten die in drie jaar tijd zijn gemaakt.
De belangrijkste lessen hebben we samengevat in de rapportage Bevindingen en Aanbevelingen – drie jaar DichterBijNieuws. In dit rapport lees je aanbevelingen voor structurele samenwerking tussen onderwijs, journalistiek, bibliotheken, overheid en wetenschap. Belangrijke acties zijn het opnemen van nieuwswijsheid in onderwijsprogramma’s, het stimuleren van dialoog tussen burgers en journalisten en het versterken van onderzoek en beleid rond nieuwsgebruik.
Het document is vooral relevant voor beleidsmakers, onderwijsinstellingen, journalisten, bibliotheken, onderzoekers en maatschappelijke organisaties die werken aan mediawijsheid, democratie en publieke informatievoorziening.
Reacties worden eerst goedgekeurd door de redactie.