Begin juni, op 4 tot en met 6 juni, vond de PublicSpaces Conferentie 2026 plaats. PublicSpaces is een netwerk van publieke organisaties die samen strijden voor een internet gebaseerd op publieke waarden. Roeland Smeets was bij de conferentie aanwezig.
Dit jaar was het een driedaagse bijeenkomst, terwijl vorige jaren één dag volstond. Dit verslag richt zich op het programma van 5 juni in Pakhuis de Zwijger, hoewel ik ook op 4 en 6 juni andere sessies bijwoonde. In het programma van 5 juni vonden er gelijktijdig vijf tot zes presentaties plaats; hieruit heb ik een selectie gemaakt voor het Netwerk.
5 juni
Het inleidende verhaal werd uitgesproken door Robin Berjon, technoloog. Hij gaf niet alleen een heldere beschrijving van de toestand waarin de mensheid zich bevindt nu technologie zo overheersend aanwezig is, hij kwam ook met een stappenplan voor hoe de mens een menswaardige positie kan behouden.
Illustratief voor zijn boodschap is het citaat van Audre Lorde dat hij aanhaalde: ‘Wanhoop is een instrument voor vijanden.’ Daarna vond in de grote zaal een gesprek plaats over het verhaal van Robin. Het panel bestond uit Marleen Stikker (MS), Robin Berjon en Matthias Pfeffer (MP, journalist).
MS: Het is hard nodig dat wij gezamenlijk angstgevoelens achter ons laten en ons niet van de wijs laten brengen. Wij hebben de lol!
MP: Verwacht het onverwachte.
Roeland Smeets
The next socials
Dit onderwerp kon ik natuurlijk niet overslaan! Aan het panel werkten mee: Jantien Borsboom (JB), Bert Stavenuiter (BS) en Mathijn Elhorst (ME, Publieke Omroep).
JB: Vorig jaar was er een mooie aftrap met de actie ‘#MakeSocialsSocialAgain‘.
BS (Mentaal.nl): De zorg loopt vast; technologie zou manieren kunnen bieden die weer vlot te trekken. De volgende stap kan zijn: verantwoordelijkheid nemen voor meer.
ME: Een mogelijkheid voor ‘Next socials’ is niet alleen zenden, maar ook verbinden. De Evangelische Omroep (EO) werkt er aan.
Wikipedia en Europeana
Van panellid Ana Mazgal leerde ik de term ‘Europeana’. Dit is een portalsite met gedigitaliseerde collecties van Europese culturele en wetenschappelijke instellingen. Ik denk dat het belangrijk is dat we Europese geschiedenis zien als Nederlandse geschiedenis, want we zijn allemaal woonachtig op planeet Aarde.
Digitale Rechten
Deze panelleden wisten het belang van dit onderwerp – als geen ander – te onderstrepen. Zij waren Eric Smit (ES, The Firewall), Barbara Kathmann (BK, PRO, Tweede Kamer) en Lotje Beek (LB, Bits of Freedom).
ES: De digitale ruimte is puur Wild West. De burger moet zelf in actie komen; verwacht NIKS van de overheid, die zit nog steeds op X!
Smit, die eerder het journalistieke platform ‘Follow the money’ oprichtte, heeft ‘The Firewall’ het licht doen zien; vanuit The Firewall gaan rechtszaken tegen Big Tech gevoerd worden.
LB: Bits of Freedom heeft onlangs een rechtszaak tegen Meta gewonnen. De rechter bepaalde dat gebruikers van Meta (Instagram en Facebook) de mogelijkheid moeten krijgen niet digitaal geprofileerd te worden. Lotje gaf aan dat deze overwinning alleen voor Nederland en Nederlanders geldt; andere Europeanen hebben er niets aan.
BK: Digitale Deltawerken zijn keihard nodig. We bevinden ons in een toestand van permanente digitale overstroming, waarvan de gevolgen nog niet volledig te overzien zijn.
4 en 6 juni
Deze dagen markeerden het begin en het einde van deze memorabele editie van PublicSpaces. Op donderdag 4 juni was ik in de koepel van het eeuwenoude Waag-gebouw voor een discussie waarin steeds duidelijker werd dat ‘vertrouwen’ een cruciaal begrip voor deze tijd is.
Op 6 juni was ik terug in de Waag, in de koepelzaal, waar Trouw-columnist Ilyaz Nasrullah uitlegde wat AI doet met taal: het ‘raadt’ het volgende woord in een zin. Vaak is dat een passend woord, maar het kan ook heel erg misgaan omdat een programma geen mens is.
Conclusie
Het waren geweldige dagen waarin aan de ene kant de werkelijkheid genadeloos onder de loep werd gelegd, aan de andere kant was er gewoon een gezellige sfeer.
Lees ook:
Reacties worden eerst goedgekeurd door de redactie.