De Europese Commissie presenteerde deze week de EU Kids Act. Een serie maatregelen die moet zorgen voor een veiligere online leefwereld voor jongeren. Het pakket bevat een aantal mooie stappen in de goede richting. Nu is het zaak om die stappen ook snel te zetten.
EU Een van de meest in het oog springende maatregelen in de EU Kids Act is het voorstel om jongeren vanaf 13 jaar, stap voor stap, toegang te geven tot sociale media. Netwerk Mediawijsheid pleit al langer voor dergelijke stapsgewijze introductie van sociale media. Zoals bijvoorbeeld ook staat omschreven in de Richtlijn Gezond Schermgebruik.
Op deze manier krijgen jonge gebruikers, ouders en opvoeders de kans om samen te leren omgaan met de kansen én risico´s van sociale media. Wel verdient de manier waarop wordt gecontroleerd hoe oud gebruikers zijn aandacht. Deze maatregelen moeten op een privacyvriendelijke manier kunnen worden ingevoerd en gehandhaafd.
Verantwoordelijkheid bij platformen
Sociale media-, game-, video- en AI- platformen moeten volgens de EU Kids Act aantonen dat hun diensten gebruikt kunnen worden door jonge gebruikers. Zij worden verantwoordelijk voor de veiligheid en het ontwerp van hun product en moeten bewijzen dat hun producten geschikt zijn voor kinderen. Wat bijvoorbeeld betekent dat er standaard veilige instellingen moeten zijn. Dat eindeloos scrollen wordt beperkt en dat kinderen niet zomaar met vreemden in contact kunnen komen.
Door dit te doen maak je jonge gebruikers en opvoeders niet langer verantwoordelijk voor de huidige problemen, maar dwing je platformen om ervoor te zorgen dat hun producten überhaupt veilig zijn. Ook hiervoor pleit Netwerk Mediawijsheid al langer, bijvoorbeeld in onze recent gepubliceerde Position Paper.
Van veiligheid naar welzijn
Het zou mooi zijn als de focus op veiligheid wordt gevolgd door een focus op welzijn. Als we toewerken naar een situatie waarin producten in de digitale leefwereld van jongeren worden ontworpen met als doel hun hele welzijn te vergroten, voorkomen we dat schadelijke, onveilige mechanismen steeds in andere vormen weer opduiken.
>
Als samenleving zijn we het aan jongeren verplicht om te zorgen voor manieren van werken, beleid en regels die hun welzijn online ondersteunen. Dat betekent niet dat we hen moeten weren uit de online wereld. Het betekent dat we stappen zetten zodat er online plekken zijn waar jongeren met plezier kunnen leren, spelen en contact maken. Plekken die leuk, leerzaam en toegankelijk zijn.
Aandacht voor de hele keten
Wat daarom ook de nodige aandacht verdient, is de keten van betrokkenen om jongeren heen. Ouders, opvoeders, scholen, hulpverlening en andere professionals. Ze moeten allemaal goed uitgerust worden om om te gaan met de uitdagingen van de digitale leefwereld van jongeren. Dat betekent voldoende voorlichting, menskracht en middelen voor al deze partijen. Er moet genoeg capaciteit zijn voor toezicht en handhaving, zodat hulp ook écht beschikbaar is.
Europese maatregelen
Dat er nu door Europa wordt gewerkt aan gezamenlijke maatregelen laat zien dat de huidige problemen serieus worden genomen. Het voorkomt hopelijk bovendien dat we straks met een lappendeken aan verschillende nationale maatregelen zitten. Nu is het zaak tempo te maken. Hiervoor hoeven we niet af te wachten, maar kunnen we het huidige voorstel als uitgangspunt nemen om beleid in Nederland al verder vorm te geven.
Zo draagt Netwerk Mediawijsheid bij
Netwerk Mediawijsheid doet dit al. Zo werken we samen met het NICAM, Trimbos-instituut, GGD GHOR Nederland, gro-up en een groot aantal andere organisaties in het Opgavenetwerk Opvoeding in Digitale Balans. Dit opgavenetwerk zet zich in voor kindvriendelijk en welzijnsgericht ontwerp van digitale platformen en ondersteunt opvoeders en professionals bij mediaopvoeding.
Reacties worden eerst goedgekeurd door de redactie.