Mediawijsheid Kennisdag 2026

Om een gegronde mening te vormen heb je goede informatie nodig. In een wereld waar de rol van AI groeit en informatie zich snel verspreidt, is het belangrijker dan ooit om kritisch te zijn en betrouwbare informatie te kunnen vinden en herkennen. Hoe zorgen we dat iedereen zich goed kan informeren en op basis daarvan een gegronde mening kan vormen?

Deze programmalijn begon plenair met twee sprekers:

• Josien Boetje, Docent-onderzoeker didactiek van kritische AI-geletterdheid en informatievaardigheden, Hogeschool Utrecht
  
• Gelijn Werner, projectleider en platformeconoom bij Commisariaat van de Media

De rest van het programma bestond uit drie workshops:

• Jouw plek in het ecosysteem van nieuws- en informatie - In deze workshop kon je inzicht krijgen in je persoonlijke relatie tot nieuws en informatie, je professionele rol, je invloed op doelgroepen en wat je kunt doen op organisatieniveau. We deden dit aan de hand van de nieuwe praatplaat over het ecosysteem van nieuws- en informatiewijsheid, onder leiding van Patricia van Rijswijk, specialist Medialogica en nieuwswijsheid bij Beeld & Geluid. De sessie werd ingeleid door Ili Ma, onderzoeker aan de Universiteit Leiden. Zij onderzoekt wat jongeren gevoelig maakt voor misinformatie en de effecten hiervan op het beoordelen van informatie.
• Wikken en weten - Onderzoekers Jelle Slief en Anne-Floor Scholvinck van het Rathenau Instituut namen je mee in de uitkomsten van hun onderzoek naar de relatie tussen vertrouwen in wetenschap en geloof in misinformatie op sociale media. Wat moet je weten over de voedingsbodem voor wantrouwen en de vatbaarheid voor desinformatie? En hoe kun jij aan de slag met de aanbevelingen?
• Van nieuwsmijding naar nieuwswijsheid - Waarom haken mensen af bij nieuws, wat bepaalt wat we zien en hoe maken we mensen nieuwswijzer? In deze workshop deelde Kiki de Bruin inzichten uit haar onderzoek naar nieuwsmijding en de spanning tussen geïnformeerd blijven en de impact van (negatief) nieuws. Van daaruit keken we naar hoe media werken: Human / Rewind gaf een inkijk in hoe zij met mediawijze producties nieuwswijsheid vergroten en inzetten op: minder doomscrollen, meer perspectief.

#AI-wijsheid #nieuwswijsheid #informatievaardigheden #vertrouwen

Tijdschema

Deze programmalijn begon om 11.40 uur.

Inspiratiegids

Ben je na het volgen van jouw programmalijn enthousiast geworden en wil je verder met jouw thema? Of ben je benieuwd naar de inhoud van de programmalijnen die je niet hebt kunnen volgen? In de inspiratiegidsen vind je verdiepende inhoud om direct mee aan de slag te gaan.

Het internet had ooit de belofte een marktplein van vrije meningen te zijn. In de praktijk horen we vooral een kleine groep luidruchtige stemmen. Veel mensen doen niet mee aan het online debat, haken af of worden structureel niet gehoord. In deze programmalijn onderzochten we hoe we het online publieke debat inclusiever, rijker en meerstemmiger kunnen maken. We reflecteerden op bestaande systemen en hebben gezamenlijk alternatieven verkend.

Deze programmalijn werd geopend met vijf korte, prikkelende columns waarin vijf denkers hun perspectief op het thema 'ongehoorde meningen' gaven:

• Amma Asante, voorzitter van het Commissariaat voor de Media
• Merlijn Twaalfhoven, componist, schrijver en ontwerper
• Mariëtte van Huijstee, onderzoekscoördinator binnen het thema Digitalisering bij het Rathenau Instituut
• Piek Knijff, filosoof en data-ethicus
• Kim Erkens, programmamanager bij Cybersoek, samen met een ervaringsdeler bij Cybersoek

De rest van het programma bestond uit twee workshops, waar deelnemers een keuze uit moesten maken:

• Ode aan het Stille Midden - Aan de hand van inzichten uit recente representatieve onderzoeksdata lieten Merel Zuiderduin en Kevin Hengstz van Motivaction je kennismaken met het pluriforme geluid van het ‘stille midden’ van Nederland. Waarom blijven zij digitaal ongehoord? Door middel van opdrachten kon je het digitale Stille Midden leren (her)kennen en oefende je hoe digitale media-inzet ook prikkelend kan zijn zonder te polariseren.
• De Democratische Code in Actie - Met Aniek van Son, Adviseur Educatie Volwassenen (Digitale Geletterdheid en Digitaal Burgerschap) bij Probiblio, onderzocht je hoe jouw organisatie het maatschappelijke debat en digitaal burgerschap kan versterken. Je kon kennismaken met de Democratische Code en ontdekken hoe deze je kan ondersteunen bij het voeren van een meerstemmig gesprek.

#inclusie #digitaalburgerschap #platforms #meedoen

Tijdschema

Deze programmalijn begon om 11.40 uur.

Inspiratiegids

Ben je na het volgen van jouw programmalijn enthousiast geworden en wil je verder met jouw thema? Of ben je benieuwd naar de inhoud van de programmalijnen die je niet hebt kunnen volgen? In de inspiratiegidsen vind je verdiepende inhoud om direct mee aan de slag te gaan.

Jongeren zijn volop bezig hun identiteit en mening te ontwikkelen. Online krijgen uitgesproken en radicale ideeën, zoals toxic masculinity, complotdenken of extremisme veel aandacht. In deze programmalijn duiken we in de online wereld van jongeren. Hoe kunnen we jongeren helpen tegenwicht te bieden aan het groepsproces van radicalisering en polarisatie? Zodat zij de vrijheid hebben om een mening te vormen die echt bij hen past?

Deze programmalijn opende met een keynote van Stijn Sieckelinck, lector Youth Spot, Jongerenwerk aan de HvA. Aan de hand van actuele voorbeelden gaf hij inzicht in hoe jongeren online radicaliseren.

Ook ging een panel van voorlopers uit het veld en jongeren in gesprek over hoe we jongeren helpen deradicaliseren. Het panel bestond uit:

• Clemens Streng, stedelijk coördinator aanpak polarisatie, projectleider Digitale Geletterdheid en sociaal werker jeugd bij Dock
• Tewatha Muller, jongerencoach en specialist online gedrag en straatcultuur. Daarnaast is zij onder meer eigenaar van Cobrasa en spreker bij Bureau Jeugd en Media
• Stijn Sieckelinck, lector Youth Spot, Jongerenwerk aan de HvA

De rest van het programma bestond uit een workshop:

• Depolariseren in het gesprek - Onder begeleiding van Martine Hogerwerf, agressietrainer, Transactionele Analyse-expert, docent en schoolopleider, ging je aan de slag met effectieve gesprekstechnieken om te depolariseren. Samen met een trainingsacteur kreeg je inzicht hoe je gesprekken leidt waarin polarisatie en radicale meningen opkomen.

#mediaopvoeding #samensociaalonline #radicalisering #jongeren #polarisatie

Tijdschema

Deze programmalijn begon om 11.40 uur.

Inspiratiegids

Ben je na het volgen van jouw programmalijn enthousiast geworden en wil je verder met jouw thema? Of ben je benieuwd naar de inhoud van de programmalijnen die je niet hebt kunnen volgen? In de inspiratiegidsen vind je verdiepende inhoud om direct mee aan de slag te gaan.