Digitale media brengen ons kennis, ontspanning en verbinding, maar vragen ook steeds nadrukkelijker om onze aandacht. Hoe houd je daarin de regie? Tijdens de Week van de Mediawijsheid 2026 (6 t/m 13 november) staat die vraag centraal. Na twee jaar van bewustwording binnen de campagne is het dit jaar tijd voor de volgende stap: doen. Wat kun je vandaag al veranderen aan jouw schermgebruik?

Dit webinar liever terugkijken? Dat kan hier

Om professionals te inspireren organiseerde Netwerk Mediawijsheid op 18 juni de online kick-off van de campagne. Meer dan honderd deelnemers uit bibliotheken, onderwijs, gemeenten, sociaal werk, zorg en onderzoek nemen deel. Zij krijgen een inkijkje in de plannen voor de campagne én horen hoe organisaties in het hele land zich voorbereiden op de Week van de Mediawijsheid.

Derde en laatste jaar van digitale balans

Projectleider Lotte van Aerle neemt de deelnemers mee in de campagne. Het thema digitale balans staat voor het derde en laatste jaar centraal. Lotte: “De afgelopen jaren werkten we stap voor stap aan bewustwording en bereidheid. Dit jaar draait het om doen. We willen mensen helpen om daadwerkelijk regie te pakken over hun schermgebruik.”

De campagne bereikte vorig jaar miljoenen Nederlanders via landelijke, regionale en lokale media. Daarnaast werden meer dan tweehonderd activiteiten georganiseerd en duizenden tips en hulpmiddelen gedownload. Het onderwerp is actueel en veel organisaties voelen de noodzaak om ermee aan de slag te gaan.

Niet jouw schuld, wel jouw tijd

Redacteur Tommy de Bruijn licht de inhoudelijke campagneboodschap toe. Apps en sociale media zijn ontworpen om onze aandacht vast te houden. Daardoor is gezond schermgebruik niet altijd eenvoudig. De uitdaging is niet om digitale media te vermijden, maar om er bewuster mee om te gaan. “Het is niet jouw schuld, wel jouw tijd”, vat hij de kern samen.

Op de campagnewebsite zijn nieuwe stappenplannen, tips en communicatiematerialen beschikbaar. Daarmee kunnen mensen direct aan de slag met gezonder schermgebruik; thuis, op school of op het werk. De materialen helpen gebruikers om stil te staan bij hun mediagebruik en bewuste keuzes te maken die passen bij hun eigen situatie.

Voor professionals en organisaties biedt de website volop ondersteuning. Denk aan kant-en-klare communicatiemiddelen, inspiratie voor activiteiten en praktische handvatten om het thema onder de aandacht te brengen. De materialen zijn beschikbaar in meerdere talen, zodat een brede doelgroep bereikt kan worden.

Daarnaast roept Netwerk Mediawijsheid partners op om hun eigen kennis, tools en activiteiten te delen. Organisaties kunnen hun activiteiten aanmelden via de campagnewebsite en zichtbaar maken op de landelijke activiteitenkaart. Zo ontstaat een overzicht van initiatieven door het hele land en kunnen partners elkaar inspireren, versterken en gemakkelijker de samenwerking opzoeken.

Hoe vertaal je die ambitie naar de praktijk? Zeven professionals uit het netwerk vertellen hoe zij zich voorbereiden op de Week van de Mediawijsheid en welke tools zij ontwikkelden of inzetten voor praktische implementatie.

Het gesprek als startpunt

“Hoe begin ik eigenlijk het gesprek met mijn zoon?” Die vraag van een moeder bleef Marco de Haas van welzijnsorganisatie DOCK bij. Haar zoon had online iets heftigs meegemaakt, maar durfde dat thuis niet te vertellen uit angst dat zijn PlayStation zou worden afgepakt.

De vraag vormde de aanleiding voor een gespreksstarter-tool die Marco samen met jongeren, ouders, onderzoekers en professionals ontwikkelde. Met laagdrempelige vragen helpt de tool ouders, jongerenwerkers en scholen om het gesprek over de online leefwereld op gang te brengen. “Als je zonder oordeel vragen stelt, ontstaat er ruimte voor een echt gesprek.”

📧 Mail je vraag naar Marco

Online opvoeden doe je samen

Wie is eigenlijk verantwoordelijk voor de online leefwereld van kinderen? Die vraag kreeg Karin Blokland van CJG Breda regelmatig in gesprekken met scholen, gemeenten en maatschappelijke organisaties. Iedereen hield zich ermee bezig, maar niemand voelde zich echt eigenaar.

Volgens Karin zit daar juist de sleutel. “De online leefwereld is overal. Daarmee is die ook van ons allemaal.” In Breda leidde dat inzicht tot een brede samenwerking tussen onderwijs, welzijn, zorg en overheid. Binnen de initiatiefgroep Digitaal Burgerschap stemmen partners activiteiten op elkaar af, delen ze signalen en trekken ze samen op rond thema’s als mediawijsheid, digitale veiligheid en online gedrag.

Ga niet alleen praten, maar ga samen aan de slag. Samenwerken werkt enorm verbindend

Haar oproep aan deelnemers is dan ook simpel: wacht niet af, maar zoek elkaar op. “Ga niet alleen praten, maar ga samen aan de slag. Samenwerken werkt enorm verbindend.”

📧 Mail je vraag naar Karin

Ouders in hun kracht zetten

Hoe begeleid je kinderen in hun online leven? Die vraag bracht Marjolein van Tilburg ertoe om ChatLicense te ontwikkelen. Volgens haar laten we kinderen vaak kennismaken met technologie zonder hen, of hun ouders, echt voor te bereiden op wat ze online tegenkomen.

Met ChatLicense wil ze daar verandering in brengen. De app helpt kinderen hun online wereld beter te begrijpen en ondersteunt ouders om betrokken te blijven. Niet vanuit controle, maar vanuit verbinding. “Geen parental control, maar parental involvement.”

Mediacoach Laura Snippe herkent die behoefte. Zij ziet dagelijks hoe ouders worstelen met schermtijd, regels en online gedrag. “Er ontstaat pas ruimte voor echte afspraken als ouders en kinderen elkaar beter proberen te begrijpen. Het gesprek is de sleutel.”

Er ontstaat pas ruimte voor echte afspraken als ouders en kinderen elkaar beter proberen te begrijpen. Het gesprek is de sleutel

Om dat gesprek op gang te brengen, zetten mediacoaches door het hele land gesprekskaarten in. Ook Rob van Dael van WijsMediagebruik doet dat in Roermond, waar hij samenwerkt met scholen, gemeenten, bibliotheken, politie en jongerenwerk. Voor hem is de Week van de Mediawijsheid geen losse campagneweek, maar onderdeel van een beweging die het hele jaar doorgaat.

📧 Mail je vraag naar Marjolein, Laura of Rob

Bibliotheken als aanjager

Dat bibliotheken een belangrijke rol spelen, blijkt uit het verhaal van Dianne Joosten van Bibliotheek Eindhoven. Samen met haar collega’s verzorgt ze het hele jaar door gastlessen, ouderavonden, workshops en activiteiten rond digitale geletterdheid.

Tijdens de Week van de Mediawijsheid neemt die inzet verder toe. Populaire onderwerpen zijn sociale media, nepnieuws en kunstmatige intelligentie. Vooral de AI-gastlessen trekken veel belangstelling. “Kinderen leren daar niet alleen hoe AI werkt, maar ook hoe ze kritisch kunnen blijven kijken naar de antwoorden die ze krijgen.” Nieuw dit jaar is een bijeenkomst voor beleidsmakers en onderwijsprofessionals. Daar staat de vraag centraal hoe scholen digitale geletterdheid duurzaam kunnen verankeren in hun onderwijs en hoe zij kunnen inspelen op de nieuwe kerndoelen.

📧 Mail je vraag naar Dianne

Digitale balans voor iedereen

Nastasia Griffioen van het Trimbos-instituut sluit de inspiratiesessie af. Zij vertelt over de doorontwikkeling van Digitalebalans.nl, waar nieuwe zelftests beschikbaar zijn voor kinderen van 8 tot 11 jaar en jongeren van 12 tot 18 jaar. De tests sluiten beter aan bij de belevingswereld van kinderen en kunnen zowel individueel als klassikaal worden ingezet. Voor docenten zijn handleidingen beschikbaar waarmee resultaten gebruikt kunnen worden als startpunt voor gesprekken of beleidsontwikkeling.

Daarnaast richt het Trimbos-instituut zich steeds nadrukkelijker op groepen die in onderzoek naar digitaal welzijn vaak onderbelicht blijven. Want hoewel digitale balans steeds meer aandacht krijgt, blijven sommige groepen nog te vaak buiten beeld. Denk aan mensen met een licht verstandelijke beperking, mensen met een migratieachtergrond of mensen die moeite hebben met lezen en schrijven. “We willen dat digitale balans echt over iedereen gaat.”

Nastasia roept organisaties op om kennis te delen en samen te werken. Want alleen als we ook de minder zichtbare doelgroepen bereiken, wordt digitale balans écht iets van iedereen.

📧 Mail je vraag naar Nastasia

Samen impact maken

Aan het einde van de bijeenkomst blijkt uit de poll dat veel organisaties al plannen hebben om activiteiten te organiseren, materialen te verspreiden of online aandacht te vragen voor de campagne. De Week van de Mediawijsheid 2026 belooft een actieve editie te worden.

Dit webinar liever terugkijken? Dat kan hier

Meer informatie

De Week van de Mediawijsheid vindt plaats van 6 tot en met 13 november 2026. Wil je op de hoogte blijven van de Week van de Mediawijsheid? Kijk op weekvandemediawijsheid.nl, meld je aan voor de nieuwsbrief of schrijf je alvast in voor de kennissessie vóór de start van de Week van de Mediawijsheid op 29 oktober.

Online meepraten? Gebruik #WvdM. Meld een activiteit aan of stel je vragen direct via info@mediawijzer.net.