Ruim een kwart (26 procent) van de kinderen in groep 7 en 8 vraagt AI weleens iets wat ze niet durven te vragen aan iemand die ze kennen. Dat blijkt uit een meting van MediaMasters, UNICEF Nederland en De Kindertelefoon bestaande uit 165.068 antwoorden van leerlingen die meededen aan de landelijke wedstrijd van de serious game MediaMasters tijdens de Week van de Mediawijsheid.
Van de leerlingen in groep 7 en 8 zegt 5 procent dit ‘best vaak’ te doen, en 21 procent ‘soms’. De meeste kinderen (74 procent) vragen AI nooit iets wat ze niet aan een bekende durven te vragen. Dat onderstreept hoe belangrijk het is dat er voor kinderen vertrouwde mensen en plekken beschikbaar blijven waar ze terechtkunnen, en dat voor hen duidelijk is wanneer ze met een mens praten en wanneer met AI.
Niet verrassend, wel zorgelijk
De Kindertelefoon herkent dat AI een grote rol speelt in het leven van kinderen. Kinderen tussen de acht en dertien jaar vragen De Kindertelefoon gemiddeld vijf keer per week expliciet of ze met een mens of met AI praten. De jonge bellers vertellen dat ze nieuwsgierig zijn naar AI en er soms steun bij zoeken. Maar ze vertellen ook dat AI soms onzekerheid of angst bij hen oproept.
Een chatbot kan steunend en empathisch overkomen, maar menselijk contact biedt iets anders
Roline de Wilde, directeur De Kindertelefoon “Dat veel jonge kinderen hun vragen eerder met AI delen dan met een mens vind ik niet verrassend, maar wel zorgelijk. Een chatbot kan steunend en empathisch overkomen, maar menselijk contact biedt iets anders: iemand die echt luistert, doorvraagt naar wat er achter een vraag zit, spiegelt en helpt ontdekken wat je voelt en nodig hebt. Bij persoonlijke vragen is het belangrijk dat kinderen zich gehoord voelen en kunnen vertrouwen op degene met wie ze praten. Veilige chatbots kunnen daarin ondersteunen, maar menselijk contact niet vervangen.”
Juist wanneer kinderen persoonlijke vragen stellen aan AI, moet hun welzijn en veiligheid voorop staan.
Alert zijn
Sabine de Jong, woordvoerder UNICEF Nederland: “Als kinderen AI om advies vragen, dan moeten we daar alert op zijn, want zo’n antwoord kan onjuist of misleidend zijn, en kinderen kunnen te veel gaan vertrouwen op een chatbot. We moeten daarom zorgen dat AI-toepassingen veilig zijn voor kinderen, maar ook dat kinderen weten bij wie ze dan wel terecht kunnen”.
Als kinderen AI om advies vragen, dan moeten we daar alert op zijn
MediaMasters, UNICEF Nederland en De Kindertelefoon zien naast de risico’s ook kansen: AI hoort inmiddels bij het dagelijks leven en kan kinderen helpen bij het leren en hun nieuwsgierigheid en creativiteit stimuleren. Juist daarom is het belangrijk dat kinderen begrijpen hoe AI werkt, dat ze kritisch leren kijken naar de antwoorden en weten wat ze er wel en niet van kunnen verwachten.
Praten, thuis én in de klas
Sarah Hijmans, eindredacteur MediaMasters: “Een chatbot kan heel zelfverzekerd klinken en met je meegaan, ook als het antwoord niet klopt. Praat daarom in de klas en thuis met kinderen over de kansen én risico’s van AI, net zoals je met ze praat over sociale media en gaming.”
MediaMasters, UNICEF Nederland en De Kindertelefoon moedigen ouders en leraren aan om met kinderen in gesprek te gaan over AI: waarvoor ze het gebruiken, welke vragen ze stellen en wat ze zien als de voor- en nadelen. Ook is het belangrijk dat AI-toepassingen, waaronder chatbots, veilig zijn voor kinderen.
Over de meting
MediaMasters, UNICEF Nederland en de Kindertelefoon legden stellingen, waaronder stellingen over AI, voor aan leerlingen in groep 5/6 en groep 7/8 die meededen aan MediaMasters. De game wordt jaarlijks tijdens de Week van de Mediawijsheid (6 t/m 13 november) gespeeld door 14.000 klassen. Dit jaar deden 315.000 leerlingen mee aan de wedstrijd. De cijfers en inzichten van de Kindertelefoon komen uit de eigen registratie van gesprekken. De cijfers over online gedrag hebben betrekking op januari tot en met juni 2026; de aanvullende inzichten op april tot en met juni 2026.
