Mediawijsheid en politiek | Mediawijze punten uit hoofdlijnenakkoord PVV, VVD, NSC en BBB

dinsdag 19 september 2023

Ook in Den Haag en Brussel zijn mediawijze thema’s aan de orde van de dag. In dit liveblog, over het ‘politieke seizoen’ 2023/24, houden we je op de hoogte van de laatste politieke actualiteit.

21 mei

Motie D66 over monitoren schermtijd aangenomen

Een motie van D66-Kamerlid Hanneke van der Werf  over het structureel in kaart brengen van schermtijd door jonge kinderen, en hierover met GGD GHOR en Netwerk Mediawijsheid in gesprek te gaan, is aangenomen. De motie roept de regering op om ouders en opvoeders standaard over schermtijd te informeren en handelingsperspectieven te bieden om overmatig gebruik tegen te gaan.

» Lees hier meer over de motie.
» Sinds 2012 initieert Netwerk Mediawijsheid het Iene Miene Media-onderzoek. Een grootschalige monitor naar het mediagebruik in gezinnen met jonge kinderen van 0 t/m 6 jaar. Lees hier meer over het laatste onderzoek.

17 mei

Hoofdlijnenakkoord PVV, VVD, NSC en BBB

De vier formerende partijen (PVV, VVD, NSC en BBB) presenteerden op donderdag 16 mei een hoofdlijnenakkoord. In dit akkoord staat ook een aantal mediawijze thema’s vermeld:

  • Zo moet er een wetenschappelijke standaard komen voor het gebruik van modellen en algoritmes
  • De overheid en de maatschappij moeten weerbaar worden gemaakt tegen desinformatie en ‘deepfakes’
  • De Nederlandse Publieke Omroep (NPO) wordt hervormd en zal vanaf 2026 structureel 100 miljoen euro moeten inleveren
  • De vier partijen willen de aanpak van digitale dreigingen door statelijke actoren en cybercriminelen versterken.

Lees het volledige akkoord hier. Of bekijk een samenvatting van het document op NOS.nl.

19 april

Demissionair kabinet dreigt met vertrek van Facebook

Het demissionaire kabinet heeft nog steeds geen duidelijkheid over hoe Facebook-moederbedrijf Meta de veiligheid van gebruikersgegevens garandeert. Demissionair staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Digitalisering) wil voor het zomerreces horen hoe Meta tegemoetkomt aan de zorgen, anders vertrekt de overheid van Facebook.

» Lees meer bij NU.nl

15 april

Miljoenen extra voor bibliotheken

Het kabinet stelt ruim 11 miljoen extra beschikbaar voor de tijdelijke regeling specifieke uitkeringen lokale bibliotheekvoorzieningen (SPUK). De Kamer had opgeroepen extra geld beschikbaar te stellen voor nog meer en betere bibliotheekvestigingen.

» Lees verder op Rijksoverheid.nl

25 maart

EC doet onderzoek naar Apple, Google en Meta

De Europese Commissie is een onderzoek begonnen naar techgiganten Apple, Google en Meta. Volgens de Commissie overtreden zij de nieuwe regels van de Digital Markets Act (DMA).

» Lees meer over het onderzoek

13 maart

Europese AI-wet aangenomen

Het Europees Parlement heeft met een grote meerderheid de AI-wet aangenomen. De wet moet de opkomst van kunstmatige intelligentie in Europa beheersen, zonder innovatie in de weg te zitten.

» Lees meer over de wet

19 februari

Onderzoek EC naar bescherming rechten van kinderen op TikTok

De Europese Commissie start een onderzoek naar TikTok. Centraal staat de vraag of de rechten van minderjarigen voldoende beschermd worden en of het ontwerp van de app niet verslavend werkt.

» Lees meer over het onderzoek

17 februari

Digital Services Act (DSA) voor alle digitale diensten van kracht

Vanaf vandaag geldt de Europese DSA voor alle digitale diensten die binnen Europa gebruikt worden. In navolging van de 19 allergrootste platforms, die vanaf augustus 2023 al moeten voldoen aan (de strengste verplichtingen van) de DSA, moeten ook andere digitale diensten nu grondrechten van gebruikers beter beschermen, online misleiding en illegale informatie aanpakken en een gelijk speelveld realiseren voor gebruikers.

» Lees verder op Rijksoverheid.nl

6 februari

Rijksoverheid start campagne ‘Dubbel beveiligd is dubbel zo veilig’

De campagne ‘Dubbel beveiligd is dubbel zo veilig’ moet Nederlanders stimuleren om tweestapsverificatie in te stellen voor e-mail en andere accounts. De campagne is een initiatief van het Ministerie van Justitie en Veiligheid.

» Lees meer over de campagne op Rijksoverheid.nl

19 januari

Eurocommissaris zet vaart achter ambitieuze missie tegen gevaar van AI

Europa maakt haast met de invoering van de nieuwe wet die kunstmatige intelligentie aan banden moet leggen. De eerste wet in de wereld die toezicht houdt op Artificial Intelligence (AI).

» Bekijk de reportage van Nieuwsuur

18 januari

Kabinet presenteert visie op generatieve AI

Het Nederlandse kabinet presenteerde 18 januari als een van de eerste EU-lidstaten een visie op generatieve AI. In de visie benadrukt het kabinet het belang van het ondernemen van actie met het oog op de mogelijkheden en uitdagingen van deze disruptieve en tegelijk kansrijke technologie.

» Lees verder op Rijksoverheid.nl
» Moeten we ons zorgen maken over AI en desinformatie? Lees meer op isdatechtzo.nl

16 januari 2024

Maker ChatGPT neemt maatregelen aan begin van groot verkiezingsjaar

De maker van de geavanceerde tekstgenerator ChatGPT, OpenAI, heeft een reeks maatregelen aangekondigd waarmee het misbruik van zijn tools rond verkiezingen wil tegengaan. 2024 wordt een ongekend groot verkiezingsjaar en OpenAI zal een situatie zoals 2016 willen voorkomen, waarbij techbedrijven werd verweten niet genoeg op te treden tegen desinformatie.

» Lees verder bij de NOS


12 december 2023

Europese wet tegen verslavende elementen sociale media stap dichterbij

Het Europees Parlement stemde op 12 december in grote meerderheid (545 voor, 12 tegen en 61 onthoudingen) in met een wetsvoorstel van Europarlementariër Kim van Sparrentak (GroenLinks). Zij wil een ‘recht om niet gestoord te worden’ door sociale media. De wet is gericht op apps met veel gebruikers, zoals Facebook, Instagram, TikTok en YouTube. Voor Europese gebruikers moeten deze bedrijven van het Europees Parlement alle verslavende elementen weghalen en duidelijkheid geven over het ontwerp van hun apps.

De Europese Commissie gaat nu, waarschijnlijk na de verkiezingen van juni, aan de slag met het voorstel. Ook moeten de lidstaten het nog eens worden over de wettekst. Het kan dus nog een paar jaar duren voordat de wet er daadwerkelijk is, schrijft onder meer de NOS.

11 december

Zwaarbevochten Europese wet kunstmatige intelligentie zo goed als rond

Na intensieve onderhandelingen ligt er sinds begin december een voorlopig akkoord over Europese regels voor kunstmatige intelligentie (AI). De Europese AI Act. Veel details zijn nog onduidelijk, en het duurt nog even voor de regels ook daadwerkelijk ingaan. Dit alles neemt niet weg dat de wet grote gevolgen gaat hebben voor AI in Europa.

De Nederlandse AI Coalitie (NL AIC) ondersteunt het akkoord, vertelt Kees van der Klauw op de website van de NL AIC. ”We zien de AI Act niet alleen als een bescherming tegen mogelijke onverantwoorde toepassingen van AI, maar ook als een kans om als Nederland en Europa met sterke AI-toepassingen te komen die juist invulling geven aan verantwoorde en mensgerichte AI. Maar daarvoor moeten we wel snel en in samenwerking aan de slag.”

» Netwerkpartner Bits of Freedom is juist sceptisch, lees hier waarom
» De NOS beantwoordt vier vragen over de nieuwe Europese regels voor AI

6 december

NRC: ‘Stevige lobby voor afzwakking Europese AI-wet’

Onder grote druk van Frankrijk, Duitsland en Italië dreigt de AI Act, de Europese wet voor kunstmatige intelligentie, fors te worden afgezwakt. Een lobby van de Europese AI-bedrijven Mistral (Frans) en Aleph Alpha (Duits) heeft daarbij een belangrijke rol gespeeld. Dat blijkt uit gesprekken met betrokkenen rond de onderhandelingen.

» Lees verder bij NRC

5 december

Zorgen bij minister om leesvaardigheid Nederlandse leerlingen

5 december

Nepnaaktfoto’s hebben echte gevolgen: ‘Catastrofale impact op zelfbeeld’

Zonder dat je het weet op een gemanipuleerde, online naaktfoto belanden: het overkwam enkele bekende vrouwen al en gebeurt nu ook bij scholieren. In het Spaanse dorp Almendralejo maakten en verspreidden 21 jongens, allemaal onder de zestien, zulke beelden van ruim twintig minderjarige dorpsgenoten.

De meisjes deden aangifte bij de politie. Ook in Nederland ontving de politie al aangiftes van scholieren van wie nepnaaktbeelden waren verspreid, gemaakt met kunstmatige intelligentie. Deskundigen waarschuwen voor de “catastrofale” impact op jonge meisjes.

» Lees verder bij Nieuwsuur
» Ben je op een (gemanipuleerd) naaktbeeld terechtgekomen? Dan kun je dat melden netwerkpartner helpwanted.nl
» Lees ook: Stop, meld, verwijder; zo stop je verspreiding van schokkend materiaal in appgroepen

4 december

Iers experiment: geen mobiele telefoon voor kinderen

Wanneer is je kind oud genoeg voor een mobiele telefoon? Het is een discussie die in Nederlandse huiskamers geregeld leidt tot botsingen tussen kinderen en hun ouders. Kinderen kan het vaak niet snel genoeg gaan; ouders maken zich zorgen over de risico’s. In Ierland proberen ze nu een oplossing te vinden in deze taaie discussie.

» Lees verder bij de NOS
» Lees ook: Verbieden, integreren of de docent laten bepalen: wat te doen met smartphones in de klas?

28 november

Stand van zaken Voortgang Masterplan basisvaardigheden

Minister Mariëlle Paul (Primair en Voortgezet onderwijs) geeft in een uitbereide brief de laatste stand van zaken rondom het Masterplan basisvaardigheden.

27 november

Ongehoord Nederland mag voorlopig blijven uitzenden

Ongehoord Nederland mag doorgaan met uitzenden, meldt staatssecretaris Gunay Uslu (Media). De Nederlandse Publieke Omroep (NPO) had Uslu verzocht de voorlopige erkenning van ON! in te trekken, omdat de omroep onvoldoende bereid zou zijn om samen te werken.

De demissionair staatssecretaris legt het verzoek naast zich neer omdat ze op dit moment te weinig juridische basis ziet om zo’n ‘verstrekkend besluit’ te nemen.

» Lees verder bij RTL Nieuws
» Hier vind je de brief van staatssecretaris Uslu

23 oktober

Antwoord op Kamervragen over toename online lhbti+-haat

Minister Robert Dijkgraaf (OCW) beantwoordt vragen van Kamerleden Westerveld en Bouchallikh (GroenLinks) over de toename van online haat richting de lhbti+-gemeenschap. In zijn antwoorden is onder meer aandacht voor het thema Samen Sociaal Online.

4 oktober

Europees wetsvoorstel tegen ‘verslavend ontwerp’ van apps

‘Tegen de trucs van grote techbedrijven, waaraan legers van psychologen meewerken, kan geen zelfdiscipline op’, zegt Europarlementariër Kim van Sparrentak van GroenLinks. Zij lanceerde onlangs een wetsvoorstel over het ‘verslavende ontwerp’ van apps.

» Lees meer bij de Volkskrant
» Ons brein en smartphones; waarom zijn we zo (snel) verslaafd?

4 september

Verschillende ministeries werken aan visie op generatieve AI

Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) werkt samen met verschillende ministeries, waaronder het ministerie van Economische Zaken (EZK), Justitie en Veiligheid (JenV) en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) aan een visie op generatieve AI. Deze visie geeft inzicht in de mogelijkheden en gevolgen van generatieve AI op de samenleving.

» Op Rijksoverheid.nl is maandelijks een update over dit project te vinden
» Meer over kunstmatige intelligentie lees je in het dossier op mediawijsheid.nl

25 augustus

DSA van kracht voor allergrootste online platforms

De 19 allergrootste online platforms en zoekmachines moeten vanaf vrijdag 25 augustus 2023 voldoen aan de strengste verplichtingen van de nieuwe Digital Services Act (DSA). Zij moeten bijvoorbeeld illegale inhoud en desinformatie gericht aanpakken, hun aanbevelingssystemen aanpassen en transparant zijn over online reclame via hun platforms.

» Lees het nieuwsbericht op Rijksoverheid.nl
» Meer over de DSA lees je bij netwerkpartner Bits of Freedom
» Vorig jaar spraken we het Commissariaat voor de Media over de DSA

Meer politieke updates lees je in het vorige liveblog 

Laat een reactie achter

Vul je e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties (je e-mailadres wordt niet gepubliceerd).

Reacties worden eerst goedgekeurd door de redactie.