Steeds meer mensen, ook ouderen, maken bewust gebruik van de mogelijkheden én de informatie van AI. Programma’s zoals Claude, Gemini en ChatGPT worden massaal gebruikt, evenals de AI-overzichten in Google.
Netwerkpartner SeniorWeb deed onderzoek naar AI-gebruik door ouderen en ziet dat ouderen zich, met enige voorzichtigheid, in deze wereld van AI begeven. Maar hulp, uitleg en vertrouwen zijn gewenst.
AI-overzichten in Google: gebruik en vertrouwen
Wie dacht dat AI de rol van merken en organisaties kleiner zou maken, komt bedrogen uit. Onderzoek van SeniorWeb onder 756 senioren laat zien dat oudere gebruikers de nieuwe AI-functies in zoekmachines omarmen, maar tegelijkertijd kritischer worden op de herkomst van informatie. Nu AI steeds vaker meteen de antwoorden geeft in plaats van dat gebruikers zelf verder lezen op een website, blijkt vertrouwen van groot belang.
Google is nog altijd de meest gebruikte zoekmachine. Een grote groep gebruikers herkent inmiddels het AI-overzicht bovenaan de zoekresultaten van Google. Van degenen die bekend zijn met deze functie leest 86 procent de informatie daadwerkelijk. Driekwart noemt het overzicht handig. Het AI-overzicht wordt niet alleen gezien, maar ook daadwerkelijk gebruikt. Dit wil echter niet zeggen dat er ook automatisch vertrouwen is.
Slechts 42 procent van de respondenten vertrouwt de informatie in zo’n AI-overzicht
Slechts 42 procent van de respondenten vertrouwt de informatie in zo’n AI-overzicht. Daarnaast vertrouwt 44 procent de AI-samenvatting minder dan de traditionele zoekresultaten daaronder. Voor veel gebruikers is de informatie in het AI-overzicht geen eindpunt, maar een startpunt. Meer dan de helft zoekt na het lezen hiervan namelijk verder naar aanvullende informatie.
Merkvertrouwen
Aanwezig zijn in een AI-antwoord is waardevol, maar niet genoeg. Vindbaarheid blijft belangrijk. Echter, wie eenmaal gevonden wordt, moet ook het vertrouwen krijgen.
Dat wordt extra duidelijk wanneer we naar de rol van bronvermelding en het vertrouwen in de bron kijken. Als respondenten zien dat een vertrouwde organisatie de achterliggende bron is, zijn ze eerder bereid om verder te klikken. Bijna 70 procent verwacht door te klikken wanneer SeniorWeb als bron wordt genoemd in een AI-overzicht.
Daar waar het voorheen vooral draaide om online vindbaarheid binnen zoekmachines, lijkt nu, in het AI-tijdperk, een andere factor nog belangrijker te worden: merkvertrouwen.
Hoe blijf je als organisatie geloofwaardig wanneer AI tussen jou en je doelgroep komt te staan? Het onderzoek laat zien dat mensen bronnen controleren, zoeken naar bevestiging en hun oordeel sterk laten beïnvloeden door de afzender. Organisaties en merken die herkenbaar en betrouwbaar zijn, hebben daardoor een voorsprong. Niet omdat ze vaker genoemd worden, maar omdat mensen hen vertrouwen. Wie investeert in online zichtbaarheid, doet er daarom goed aan óók te investeren in vertrouwen en herkenbaarheid. Want in een wereld waarin AI steeds vaker het eerste antwoord geeft, kan de naam áchter dat antwoord het verschil maken.
Zorgen over AI
Zoals welbekend, zijn er ook zorgen over AI. Zestig procent van de respondenten maakt zich zorgen, waarbij de meest genoemde zorg is dat het steeds moeilijker wordt om onderscheid te maken tussen echt en nep. En slechts 2 procent denkt zeker te weten hoe ze AI veilig kunnen gebruiken.
Slechts 2 procent denkt zeker te weten hoe ze AI veilig kunnen gebruiken.
De behoefte aan duidelijke uitleg, begeleiding en betrouwbare informatie is dan ook helder. Mensen vragen niet om méér AI, maar om hulp bij het beoordelen en gebruiken ervan. SeniorWeb speelt daarop in met online cursussen over het onderwerp, stap-voor-stapuitleg en inloopspreekuren door het hele land. En recent trok een webinar over AI ruim 21.000 aanmeldingen. Door veilig te oefenen, zichzelf erover te informeren en kritisch te blijven groeit het vertrouwen om zelf met AI aan de slag te gaan en de mogelijkheden van de digitale wereld te ontdekken. Zo helpt SeniorWeb mensen vol vertrouwen digitaal verder.
Echt of nep
Omdat de onzekerheid over of iets echt of nep is groot is, sluiten we af met een aantal tips rondom het gebruik van AI:
- Geef duidelijke aanwijzingen. Hoe meer informatie jij geeft, hoe beter het antwoord zal zijn. Onthoud: garbage in, garbage out. Dat betekent: een slechte opdracht, geeft ook een slecht resultaat.
- Check altijd de bronnen. AI kan fouten maken en niet alle informatie die uit AI rolt is waar. Ook zijn AI-programma’s niet altijd neutraal. Een extra controle op de informatie (bronnen, cijfers, namen) kan geen kwaad. Bij twijfel, check de feiten: zoek op een andere manier de informatie nogmaals op, bijvoorbeeld via een zoekmachine. Daarnaast zijn AI-programma’s gemaakt om altijd een antwoord te geven. Dus als AI het antwoord niet weet, geeft een programma (of chatbot) toch antwoord. Dan verzint het gewoon iets. Dit heet hallucineren.
- Gebruik AI-antwoorden niet als enige belangrijke bron bij beslissingen. AI-programma’s of chatbots zijn geen experts. Dus vertrouw niet blind op de adviezen die je via AI ontvangt. Zeker niet als het gaat om juridisch, medisch of financieel advies.
- Vermeld dat AI gebruikt is. Er komt steeds meer wetgeving rondom het gebruik van AI. Zo moet je, als het van belang is, laten weten dat je AI gebruikt hebt.
- Deel geen persoonlijke gegevens. Gegevens die jij upload, kunnen gebruikt worden voor het trainen van een AI-model. En je gegevens kunnen gebruikt worden voor de verkeerde doeleinden. Dit staat los van ‘wat is echt of nep’ maar te belangrijk om niet te noemen.
Kortom: blijf kritisch en alert!
