Sociale media spelen een grote rol in het leven van jongeren. Ze bieden kansen voor contact, vermaak en het vinden van gelijkgestemden, maar brengen ook risico’s met zich mee zoals verslaving, pesten en desinformatie. Maar hoe ervaren jongeren dit zelf eigenlijk? En wat vinden zij dat er moet veranderen? Het WAVE-project zocht het uit.

Dit onderzoek biedt inzicht in de belevingswereld van jongeren op sociale media en is uitgevoerd binnen het Behavioural Science Institute van de Radboud Universiteit. In co-creatie met middelbare scholieren is gekeken naar zowel de positieve als negatieve kanten van sociale media, én naar mogelijke oplossingen volgens jongeren zelf.

Belangrijkste bevindingen:

• Jongeren zien zowel positieve als negatieve kanten aan sociale media; voordelen zoals contact, entertainment en kennis gaan vaak hand in hand met nadelen zoals pesten, verslaving en ongewenst contact;
• De beleving van sociale media verschilt sterk per persoon en per moment; wat voor de één leuk is (zoals Snapchat-streaks), kan voor de ander juist stressvol zijn
• Jongeren tonen kritisch bewustzijn en erkennen dat sociale media niet altijd een fijne omgeving zijn
• Volgens jongeren ligt de verantwoordelijkheid voor verbetering bij meerdere partijen: henzelf, hun sociale omgeving en appontwikkelaars
• Jongeren geven aan zelf mediawijzer te kunnen handelen, bijvoorbeeld door content te negeren, hun gedrag aan te passen of instellingen zoals reacties en algoritmes te beïnvloeden
• Appontwikkelaars moeten volgens jongeren meer verantwoordelijkheid nemen, bijvoorbeeld door minder verslavende algoritmes en duidelijke labels bij AI-gegenereerde content
• Ouders en scholen spelen een belangrijke rol; jongeren willen open gesprekken met ouders en betere, vroegtijdige mediawijsheidslessen op school

Het onderzoek laat zien dat jongeren niet alleen gebruikers zijn van sociale media, maar ook waardevolle inzichten hebben over hoe deze platforms veiliger en positiever kunnen worden ingericht.