Terug naar onderzoek

Praktische handreiking: Grip op online gedrag

Auteur / organisatie: Stichting School en Veiligheid
Jaar van publicatie: 2026

In de nieuwe praktische handreiking Grip op online gedrag: drie taken voor de school van Stichting School en Veiligheid lees je hoe scholen kunnen bijdragen aan positief online gedrag en hoe je omgaat met online grensoverschrijdend gedrag.

Online gedrag speelt een grote rol in het leven van kinderen en jongeren. Wat zich online afspeelt, werkt door in de klas, in vriendschappen en in het gevoel van sociale veiligheid op school. Daarom is aandacht voor online gedrag onmisbaar binnen een veilig schoolklimaat. De publicatie beschrijft drie kerntaken van de school om online gedrag positief te begeleiden.

Kerntaken

De drie kerntaken zijn als volgt:

  1. Stel de online norm door samen met leerlingen, ouders en schoolpartners afspraken te maken over wat gewenst gedrag is, zowel online als offline
  2. Begeleid leerlingen binnen de norm door te oefenen met digitale omgangsvormen, het voeren van gesprekken over online gedrag en het versterken van sociale vaardigheden
  3. Begrens gedrag dat de norm overschrijdt en zorg dat je de veiligheid herstelt. Hierin is samenwerking met ouders en andere schoolpartners onmisbaar

In de publicatie vertelt Stichting School en Veiligheid hoe je deze drie taken uitvoert. Dit wordt steeds beschreven op drie niveau’s: beleid, het schoolteam en in de klas.

Een aantal tips uit de publicatie

Beleid

  • Integreer digitaal burgerschap, digitale geletterdheid en mediawijsheid in het onderwijsprogramma
  • Werk aan een consistente aanpak door het hele schoolteam, zo voorkom je willekeurig beleid
  • Zorg voor duidelijke procedures bij grensoverschrijdend gedrag

In het schoolteam

  • Zorg voor een gedeelde basiskennis over de online leefwereld binnen het schoolteam
  • Handhaaf de afgesproken norm consequent, ook als de dader niet te identificeren is
  • Om reflectie en gedragsverandering te bevorderen, is het goed om herstelgerichte maatregelen te gebruiken in plaats van alleen te straffen.

In de klas

  • Betrek leerlingen actief bij het maken van online gedragsregels
  • Bespreek regelmatig wat acceptabel gedrag online is
  • Laat je leerlingen oefenen met online gedrag
  • Gebruik incidenten als leermomenten

Meer informatie en tips lezen? Download de factsheet via de knop hieronder.