Verslag: Dit was het 2025 van Netwerk Mediawijsheid

dinsdag 16 december 2025

Het einde van het jaar is in zicht. Daarom blikken we in dit artikel graag terug op alles wat we in 2025 met elkaar hebben bereikt, ontdekt en geleerd op het gebied van mediawijsheid.

Mediaopvoeding

2025 stond in het teken van mediaopvoeding. In juni lanceerde het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport de richtlijnen voor gezond schermgebruik. Deze concrete adviezen helpen ouders en opvoeders bij het stimuleren van gezond schermgebruik van hun kinderen. De richtlijnen zijn ook verwerkt in de MediaDiamant, die dit jaar vernieuwd is.

Van 8 september t/m 12 oktober 2025 liep de landelijke campagne ‘Blijf in Beeld’, van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Voor deze campagne heeft Netwerk Mediawijsheid de website (en tevens landingspagina van de campagne) jouwkindonline.nl ontwikkeld. De komende jaren wordt deze website nog verder aangevuld en uitgebreid. 

Media Ukkie Dagen

De Media Ukkie Dagen stonden dit jaar in het teken van ‘Samen met media’. We kijken terug op een geweldige campagneweek waarin talloze partners, (groot)ouders, opvoeders én kinderen samen aan de slag gingen.

Dat samen media gebruiken een uitdaging is, bleek wel uit het Iene Miene Media-onderzoek dat ook dit jaar weer werd uitgevoerd. Tweederde van de ouders kijkt weliswaar regelmatig samen met hun kind televisie. Maar samen gamen of filmpjes kijken op mobiele apparaten komt veel minder vaak voor. In plaats daarvan houden ouders vaker op afstand toezicht op het digitale mediagebruik van hun kinderen.

» Lees hier het verslag van de Media Ukkie Dagen 2025
» Download hier het Iene Miene Media-onderzoek
» Of ga aan de slag met de tips
» En meld je aan voor de Media Ukkie Dagen kick-off op 29 januari

Ook in 2026 zijn er uiteraard weer Media Ukkie Dagen. Noteer daarom 10 tot en met 17 april 2026 vast in je agenda en save the date.

De Mediawijsheid Kennisdag

De Kennisdag vond dit jaar voor het eerst plaats op de eventvloer in Beeld & Geluid Hilversum. Het was een spectaculaire editie met nóg meer ruimte voor deelnemers, verdiepende en inhoudelijke sessies en nog meer gelegenheid voor het leggen van nieuwe contacten.

Wat anders was dit jaar is dat de bezoekers werden onderverdeeld in vier programmalijnen. Elke programmalijn sloot aan op één van de maatschappelijke opgaven uit het meerjarenplan. 

» Benieuwd hoe deze bijzondere dag is verlopen? Lees het terug in het verslag van de Mediawijsheid Kennisdag 2025
» Bekijk hier de foto’s van de Kennisdag
» Ook in 2026 is er natuurlijk weer een Mediawijsheid Kennisdag. Zet de datum vast in je agenda

Omgaan met desinformatie

De redactie van isdatechtzo.nl, de website over de werking van nepnieuws en desinformatie, is in 2025 ook hard aan het werk geweest met nieuwe publicaties. In aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen werden kiezers ondersteund in het beoordelen van de betrouwbaarheid van informatie door middel van de campagne ‘Blijf scherp, kies bewust’. 

Daarnaast werd er gedurende het jaar op meerdere momenten aandacht gevraagd voor medische misinformatie met de campagne ‘Gecheckt? Wel zo gezond!’. De publiekscampagne richtte zich op bewustwording én handelingsperspectief: hoe herken je online desinformatie over gezondheid, en wat kun je zelf doen om feit van fictie te onderscheiden?

» Blik terug op de campagne over de verkiezingen
» Bekijk hier alle publicaties over gezondheid
» Of ga direct aan de slag met de materialen uit de toolkit Gecheckt? Wel zo gezond!

Week van de Mediawijsheid: Gezond schermgebruik

De Week van de Mediawijsheid draaide dit jaar om gezonde keuzes maken. Sta stil, kies bewust, en maak van schermtijd weer jóuw tijd. Ook dit jaar werden er door het hele land weer talloze activiteiten georganiseerd. 

Daarnaast is er onderzoek gedaan naar het schermgebruik van Nederland. Nederlanders brengen gemiddeld bijna 9 uur per dag door achter een scherm. Ruim 80% beoordeelt dit schermgebruik positief en geeft het een voldoende (gemiddeld een 7). Daarbij viel op dat jongeren kritischer zijn op hun schermgebruik dan de oudere doelgroep.

» Benieuwd wat er nog meer uit het onderzoek kwam? Download hier het complete onderzoeksrapport
» Bekijk de 10 tips voor gezond schermgebruik
» Bekijk ook de tips voor ouders voor gezond schermgebruik thuis (beschikbaar in meerdere talen)
» Lees het uitgebreide verslag van de #WvdM 2025

Wil jij volgend jaar ook (weer) meedoen met de Week van de Mediawijsheid? Noteer dan vast 6 t/m 13 november 2026 alvast in je agenda! Het thema van de komende editie is een vervolg op Gezond schermgebruik.

Recordaantal leerlingen MediaMasters

De serious game MediaMasters, vast onderdeel van de Week van de Mediawijsheid, werd dit jaar door maar liefst 13.000 klassen gespeeld. Ook dit jaar deden weer leerlingen uit groep 5 en 6 mee, wat zorgde voor een recordaantal van 290.000 leerlingen. 

Groep 8 van IKC St. Vitus uit Winschoten is dit jaar opnieuw uitgeroepen tot ‘Meest mediawijze klas van Nederland’. Klas M7/8b van Kindcentrum de Marel uit Goes werd verkozen tot landelijke winnaar in de competitie voor gespecialiseerd (basis)onderwijs. 

» Hier lees je meer over deze editie van MediaMasters en de winnaars van dit jaar
» Meer weten over wat er het afgelopen jaar heeft plaatsgevonden op het gebied van onderwijs? Check de Werkplaats Digitale Geletterdheid op LinkedIn

Samen sterk tegen online haat

Het afgelopen jaar werkte Netwerk Mediawijsheid samen met Diversion – in opdracht van het  ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid – aan het project ‘Samen Sterk tegen Online Haat en Discriminatie’. Dit project zet jongeren in hun kracht om positieve sociale normen online te versterken en schadelijke uitingen tegen te gaan.

Tijdens dit project werden jongeren begeleid in het ontwikkelen van een impactvolle interventie. Dat resulteerde in de Social Cleanup Day. Daarnaast is er een lerend netwerk ontwikkeld, bestaande uit professionals met diverse achtergronden (gemeenten, jongerenwerk, onderwijs), dat samen kennis en ervaring deelt en krachten bundelt. 

» Lees hier meer over het project Samen Sterk tegen Online Haat en Discriminatie
» In de eindrapportage lees je de belangrijkste resultaten, lessen en adviezen uit het project

Kennis- en expertsessies

In 2025 organiseerde Netwerk Mediawijsheid weer een flink aantal inspirerende sessies voor (en met) het netwerk. In deze sessies spraken we met experts over actuele of prangende thema’s binnen verschillende sectoren binnen het netwerk. Lees de verslagen van de kennissessies:

» Hoe professionals kunnen bijdragen aan bewust rolmodelgedrag en mediagebruik
» Inloggen op de online wereld van jongeren
» Online veiligheid vergroten bij mensen met een lvb
» Gezond schermgebruik begint thuis: hoe activeren we ouders?
» Sta op tegen online haat

Lees ook het verslag van de expertsessies Samen sterk tegen online haat en discriminatie: een gezamenlijke systeemaanpak in ontwikkeling

Wetenschappelijke kennis en Bitefiles 

Ook in 2025 zette Bitescience weer het meest recente en relevante wetenschappelijke onderzoek naar mediawijsheid-thema’s voor ons op een rij. Lees de nieuwste Bitefile hier:

» Hoe houden we de controle over ons schermgebruik?

Opgavenetwerk Opvoeding in Digitale Balans

In 2025 heeft Netwerk Mediawijsheid een aantal opgavenetwerken opgericht waarbinnen betrokken partijen zich buigen over specifieke vraagstukken. Het opgavenetwerk Opvoeding in Digitale Balans is daar één van. 

Het vinden van digitale balans is een opvoedvraagstuk dat vraagt om een systeembenadering. Het opgavenetwerk brengt daarom expertise vanuit verschillende hoeken samen. In juli 2025 is er vanuit dit opgavenetwerk, in samenwerking met een aantal betrokken partners, een position paper opgesteld. Ook in 2026 blijft het opgavenetwerk actief

» Lees hier meer over het opgavenetwerk Opvoeding in Digitale Balans en het position paper

Tips voor in de kerstvakantie

We vroegen ons team om hun beste tips voor de kerstvakantie. Dit zijn ze:

  • Anne, manager communicatie, tipt de aflevering Telefoonzombie van Bollox: De ouders van Nova (10) zitten alleen maar op hun smartphone. Wanneer Nova iets vertelt over haar dag op school, horen ze het niet eens. Om razend van te worden
  • Hoe ga je aan de slag met mediaopvoeding? Deze zomer is jouwkindonline.nl gelanceerd. Anne zegt: ‘Mooie artikelen, leuk om tussen de kerststol en het kerstdiner in te duiken.’
  • Hoe is het om te daten met een AI-vriendin? En waarom zou je een digitale kloon van jezelf bouwen? In de zesdelige non-fictieserie AI Love worden mensen gevolgddie een diepe emotionele band hebben met kunstmatige intelligentie. ‘De eerste aflevering is veelbelovend,’ zegt Anne
  • Geert, redacteur, raadt deze interessante aflevering van Lubach aan over de vraag: is AI een bubbel?
  • Beluister ook deze twee afleveringen van Geerts favoriete podcast Search Engine: één aflevering gaat over de ‘AI social media’-app Sora en draait om de vraag: is dit Cocomelon voor volwassenen? De andere aflevering gaat over of je, en zo ja hoe, tijdens de feestdagen over politiek met je familie moet praten. Die laatste sluit mooi aan bij deze gesprekstips van isdatechtzo.nl
  • Danieke, communicatieadviseur, tipt de documentaire The Remarkable Life of Ibelin Deze documentaire gaat over een jongen met de spierziekte Duchenne die een rijk online leven leidde met veel vrienden. Zijn ouders dachten dat hij eenzaam was, maar na zijn dood ontdekten ze via zijn blog en gamevrienden hoe hecht zijn online gemeenschap was. Het geeft buitenstaanders een mooi inkijkje in de wereld van online gaming
  • Wie denkt dat gamen slecht is voor je productiviteit, heeft het mis. Babette, specialist weerbaarheid tegen desinformatie, raadt de game Ithya: Magic Studies (via Steam) aan. Deze game neemt je mee in een mooie gamewereld, maar helpt ondertussen met je studie of werk. Inclusief to-dolijstjes, pomodoro-timers en achtergrondmuziek
  • Wil je samen met je kind een programma bekijken waarin belangrijke onderwerpen worden besproken en daarover napraten? Sarah, inhoudelijk producent en eindredacteur van MediaMasters, adviseert naast het fantastische programma De Dikke Data Show ook het programma Techbitch. Hierin probeert Stephanie Louwrier een techbaas te worden met haar eigen platform Steef Space en leert ze intussen hoe macht, data, geld verdienen en scrollen met elkaar samenhangen

Op naar 2026!

Wat organiseert of ontwikkelt jouw organisatie in 2026 om Nederland mediawijzer te maken? Deze tips helpen je bij het maken van nieuwe plannen:

  • Bekijk de agenda voor campagnes en events van 2026. Staat die van jou er al tussen?
  • Abonneer je op onze nieuwsbrief om op de hoogte te blijven van het laatste nieuws uit het netwerk
  • Ook in 2026 gaan we door met het thema digitale balans

Tijdens de kerstvakantie (22 december t/m 2 januari) is het programmabureau van Netwerk Mediawijsheid gesloten. Vanaf maandag 5 januari zijn we weer te bereiken.

We wensen je fijne feestdagen en kijken uit naar een mooi, mediawijs 2026!

 

Laat een reactie achter

Vul je e-mailadres in om op de hoogte te blijven van reacties (je e-mailadres wordt niet gepubliceerd).

Reacties worden eerst goedgekeurd door de redactie.