In de eerste levensjaren gebeurt er veel in de ontwikkeling van kinderen. Omdat ze opgroeien met media, hoort mediagebruik er ook bij. Hoe begeleid je je kind daarin op een goede manier? Tijdens de Media Ukkie Dagen van 10 tot en met 17 april 2026 staat die vraag centraal. Onder het thema ‘Kleuren, kijken, kletsen’ krijgen ouders en opvoeders een week lang inspiratie, tips en praktische tools aangereikt. Om samen met jonge kinderen op een positieve, leerzame en leuke manier met media aan de slag te gaan.

Wil je de kick-off liever terugkijken? Dat kan hier!

Om de Media Ukkie Dagen af te trappen organiseerde Netwerk Mediawijsheid op donderdag 29 januari 2026 een online kick-off voor professionals uit verschillende sectoren. Zoals bibliotheek, opvoeding, onderwijs, uitgeverijen, onderzoek, zorg, gezondheid, social work en gemeenten.

Kleuren, kijken, kletsen

Voor de kick-off waren zo’n vierhonderd aanmeldingen. Floortje Jansen, relatiemanager bij Netwerk Mediawijsheid, vindt het geweldig dat zoveel professionals zich nu al willen voorbereiden op de campagneweek die in het voorjaar plaatsvindt. 

Ze geeft het woord aan Geert van der Veen. Hij licht het thema toe. “We merkten bij partners de behoefte aan een positieve en verbindende insteek. ‘Kleuren, kijken, kletsen’ biedt ruimte om het gesprek aan te gaan én te variëren in aanpak. De drie woorden zijn bewust breed te interpreteren: kijken kan bijvoorbeeld gaan over het kijken naar een serie én het kijken naar je kleintje die bezig is met media.”

Volgens Geert zijn de Media Ukkie Dagen er om ouders en opvoeders bewust te maken van hun rol in mediaopvoeding, en om hen daarin te ondersteunen. “Partners spelen daarin een cruciale rol. Zij organiseren activiteiten, maken materialen en zorgen voor zichtbaarheid.” De eerste inzichten uit het jaarlijkse Iene Miene Mediaonderzoek, waarin dit jaar ook gevraagd wordt naar de richtlijn gezond schermgebruik en naar de bredere ontwikkeling van kinderen (van 0-6 én van 7-12 jaar), worden tijdens de campagneweek gedeeld.

Aanhaken bij de Media Ukkie Dagen

Simone Koens, Communicatiespecialist Media & Educatie bij Netwerk Mediawijsheid, laat zien hoe je als organisatie kunt aanhaken bij de Media Ukkie Dagen.

• Op de landingspagina mediaukkiedagen.nl vind je een rijkgevulde toolkit met materialen die je vrij kunt gebruiken tijdens de campagne. Zoals posters, voorbeeldteksten, werkbladen en afbeeldingen.
• Per werkveld bestaat er een pagina met tips en tools.
• Er is een activiteitenkalender met de activiteiten die door heel Nederland worden georganiseerd.
• Er zijn acht laagdrempelige tips voor ouders en verzorgers van jonge kinderen om samen aan de slag te gaan met media. Deze zijn beschikbaar in zeven talen.

Collega Maaike Drok gaat in op de MediaDiamant, een model dat ouders en professionals helpt om mediaopvoeding concreet en bespreekbaar te maken. “De diamant bevat zes pijlers: plezier, inhoud, veilig, samen, balans en sinds kort ook voorbeeld. Op de vernieuwde website mediadiamant.eu vind je per leeftijdsfase uitleg, tips en ondersteunend materiaal. Zoals brochures, een vouwbare diamant en een waaier met herkenbare scenario’s. Die helpen om op een toegankelijke manier het gesprek aan te gaan met ouders.”

Media Maatjes

Diverse professionals uit het veld vertellen hoe zij zich voorbereiden op de Media Ukkie Dagen. Het woord is allereerst aan Lisanne Hagens van Schermblij. Zij ondersteunt opvoeders en organisaties, zoals kinderdagverblijven en scholen, bij mediaopvoeding. “Veel ouders willen iets met schermtijd, maar vinden het begrip ‘mediaopvoeding’ overweldigend. Ze zoeken simpele, complete handvatten.”

Vanuit die behoefte ontwikkelde Lisanne met de makers van Nijntje het platform Media Maatjes. Dat is een online overzicht voor ouders van kinderen van 0-8 jaar. “Het platform biedt kant-en-klare lijstjes met apps, series, podcasts en ook schermvrije tips. Met een chatbot check je eenvoudig of een serie geschikt is qua prikkels, geluid en leerpotentieel.” Het doel? Meer overzicht, rust en vertrouwen bij opvoeders, zodat schermtijd een positieve bijdrage kan leveren aan gezin en organisatie.

Lisanne merkt dat steeds meer organisaties actief aan de slag willen met mediaopvoeding. “Voor de Media Ukkie Dagen help ik organisaties bij het opstellen van mediabeleid, e-learnings en oudercommunicatie. Maar het hoeft niet zo groots te zijn. Een nieuwsbrief of webinar kan al bewustwording op gang brengen.” Ze pleit voor een laagdrempelige aanpak. “Kijk waar je doelgroep staat, en kleur, kijk en klets met ze mee. Alle beetjes helpen.”

Samenwerking

Floor Bink van Bibliotheek Midden-Brabant benadrukt de logische rol van de bibliotheek in de Media Ukkie Dagen. “De bibliotheek is een laagdrempelige plek waar ouders en kinderen samenkomen. Ook met consultatiebureaus, kinderopvang en scholen zijn we goed verbonden.” Mediawijsheid hoort volgens haar al vanaf jonge leeftijd thuis in de opvoeding. “We leren kinderen zwemmen en fietsen, maar vergeten soms dat ook veilig omgaan met media iets is wat je moet leren.” Via lokale netwerken, zoals de educatieve agenda’s van gemeenten of coalities van Kansrijke Start waarin de GGD betrokken is, zoeken ze de samenwerking continu op. “Het zijn logische plekken om als bibliotheek je verhaal te doen, om in de eerste duizend dagen van kinderen al aandacht te hebben voor mediaopvoeding.”

Floor moedigt aan om klein te beginnen. “Je hoeft niet alles van media te weten. Het gaat erom dat je ouders ondersteunt in hun vragen over opvoeden in een digitale tijd.” Een praktische vorm is bijvoorbeeld een mediaproeverij rond een prentenboek, zoals de bibliotheek eerder organiseerde naar voorbeeld van MediaSmarties. Ook promoot de bibliotheek actief het webinar van MediaSmarties op 16 april. “Je hoeft het wiel niet opnieuw uit te vinden om mediaopvoeding spelenderwijs onder de aandacht te brengen.”

Moffel en Piertje

Miranda Wedekind, specialist digitale geletterdheid, helpt kleuterleerkrachten om media een plek te geven in het onderwijs. “Het thema ‘Kleuren, kijken, kletsen’ past perfect bij de kleuterklas”, vertelt ze. Tijdens de Media Ukkie Dagen wil ze een praktische download aanbieden vol lesideeën die aansluiten bij de kerndoelen digitale geletterdheid. “Veel kleuterklassen kijken tussendoor video’s. Dan is het belangrijk: wát kijk je, waarom, en hoe bereid je dat voor?” Miranda raadt aan vooraf samen met de klas een kijkvraag te stellen en de video in te bedden in het thema van de les. “Zo maak je kinderen mediawijzer én versterk je hun betrokkenheid.”

Als voorbeeld noemt Miranda een aflevering van Koekeloere, waarin Moffel en Piertje pannenkoeken gaan eten en een plattegrond krijgen naar het pannenkoekenhuis. “Praat over verdwalen, ontwerp een betere plattegrond, programmeer met een Bee-Bot. Met creatieve verwerking, green screen of digitale kleurplaten maak je media iets om samen te beleven. Kinderen bouwen zo digitale vaardigheden, zelfvertrouwen en weerbaarheid op.”

Mediaopvoeding normaliseren

Karin Zijlstra van GGD Fryslân richt zich op mediaopvoeding binnen de GGD. “De GGD ziet kinderen vanaf de geboorte, dus ook hun ouders. Dat maakt mediaopvoeding een logische aanvulling binnen onze preventieve aanpak”, vertelt ze. Ze spreekt met die ouders én een breed netwerk van professionals (consultatiebureau, gezondheidsbevorderaars, mediapedagogen, kinderopvang, gemeente en scholen) over thema’s als gezondheid, ouderschap en opvoeding. “Ik zorg dat medewerkers signaleren wat nodig is voor een goede mediaontwikkeling. Zodat ze het gesprek over mediaopvoeding kunnen aangaan en we dat normaliseren.”

Tijdens de Media Ukkie Dagen gebruikt Karin bestaande materialen om collega’s en ouders te ondersteunen. “We delen het Iene Miene Mediaonderzoek, gebruiken de MediaDiamant en maken gebruik van flyers en de toolkit van de campagne.” Daarnaast adviseert ze collega’s over de richtlijn gezond schermgebruik en stimuleert ze het organiseren van themabijeenkomsten en koffieochtenden. “We maken zelf geen nieuwe tools, maar wijzen de weg naar wat er al is. Dat werkt.”

Wil je de kick-off liever terugkijken? Dat kan hier!

Over de Media Ukkie Dagen

Netwerk Mediawijsheid is initiatiefnemer van de Media Ukkie Dagen en zet zich in om heel Nederland mediawijs te maken. Niet alleen, bij de netwerkorganisatie zijn meer dan 1000 organisaties aangesloten. Zoals bibliotheken, culturele instellingen, lesmateriaalontwikkelaars, uitgeverijen en onderwijsinstellingen. 

• Wil je je op tijd verder verdiepen in mediaopvoeding richting de Media Ukkie Dagen? Meld je nu al aan voor de kennissessie op 26 maart.
• Organiseert jouw organisatie een activiteit in het kader van de Media Ukkie Dagen? Zet ‘m dan op de landelijke kaart.
• Is jouw organisatie nog geen netwerkpartner van Netwerk Mediawijsheid, maar wil je wel betrokken blijven bij alle activiteiten? Meld je dan gratis aan.
• Meld je aan voor de nieuwsbrief van Netwerk Mediawijsheid. Of Volg Netwerk Mediawijsheid via Instagram en LinkedIn. 
• Heb je vragen? Mail naar info@mediawijzer.net.